- REKLAMA -

Dolnośląska Mapa Zabytków Techniki to wspólne przedsięwzięcie Fundacji Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska oraz dolnośląskiego Urzędu Marszałkowskiego.
Powstanie tego projektu związane było z chęcią stworzenia nowoczesnego i dostępnego dla każdego narzędzia, które umożliwia odnalezienie najcenniejszych zabytków techniki Dolnego Śląska. Jednym z takich zabytków jest znajdująca się we Wrocławiu Elektrownia Wodna Wrocław I.

Przez całe dekady i stulecia jednym z wiodących w Europie ośrodków przemysłowych był właśnie Dolny Śląsk. Wdrożenie w regionie wielu nowych, czasem nawet pionierskich na skalę światową, rozwiązań technicznych było możliwe dzięki wizjonerom takim jak fabrykant Krister czy hrabia Reden. Setki pałaców, zamków i dworów, których wiele znajdziemy na mapie Dolnego Śląska, stanowią widoczny znak minionej potęgi przemysłowej tego rejonu. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że za każdą taką zachwycającą budowlą stoją tysiące kobiet i mężczyzn – pracowników fabryk, elektrowni, górników, kolejarzy czy tkaczy, których codzienny trud kształtował krajobraz kulturowy Dolnego Śląska.

Jednym z takich miejsc jest Elektrownia Wodna Wrocław I. Hydroelektrownia wybudowana została w latach 1921–1924 w miejscu istniejącego wcześniej młyna Środkowego. Budynek zaprojektowany został przez Maxa Berga. W skład zespołu, pracującego przy tym projekcie, wchodził również Ludwig Moshamer, Richard Konwiarz, Jaroslav Vonka i Robert Bednorz. Przekazanie elektrowni władzom miasta nastąpiło 2 maja 1924 roku.
Elektrownia wodna położona jest na odnodze Odry, przepływającej przez Śródmiejski Węzeł Wodny, tzw. Odrze Południowej. Wchodzi w skład stopnia wodnego, w odniesieniu do którego stosuje się nazwę: Mieszczański Stopień Wodny – Śródmiejski Węzeł Wodny Dolny. Elektrownia 10 sierpnia 1993 wpisana została do rejestru zabytków i wciąż pozostaje czynnym zakładem przemysłowym.

 

 

Na Dolnośląskiej Mapie Zabytków Techniki znajduje się także Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu, Muzeum Motoryzacji Topacz w Ślęzie, Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej, Młyn papierniczy w Dusznikach Zdroju, Domy Tkaczy w Chełmsku Śląskim i Młyny Hilberta w Dzierżoniowie.

Do 29 lipca trwa również Festiwal Zabytków Techniki, którego celem jest przybliżenie i udostępniania zwiedzającym najważniejszych obiektów przemysłowych, które są charakterystyczne dla rozwoju gospodarczego Dolnego Śląska. W tym roku zwiedzić można Fabrykę Porcelany w Jaworzynie Śląskiej, Gazownie Sobótka, Tkalnię w Krosnowicach i Parowozownię Wałbrzych Główny.


Autor: Ola Sopuch
Zdjęcia: Ola Sopuch